Op woensdag 13 mei organiseerde gemeente Ameland een informatieavond over de Subsidieregeling slimme energiesystemen in Ons Hol in Hollum. Zo’n 40 inwoners waren aanwezig. Erwin de Boer, energieadviseur van de gemeente, vertelde over energiemanagementsystemen (EMS) en de subsidieregeling. Aansluitend was er gelegenheid om in gesprek te gaan met aanwezige installateurs.
Presentatie
De presentatie nog eens rustig bekijken? Dat kan via deze link.
Vragen en antwoorden
Een overzicht van de vragen en antwoorden die tijdens de avond voorbijkwamen staat hieronder.
Vraag ###:
Wat gebeurt er als mijn vaatwasser draait en de zon ineens wegvalt achter een wolk? Zorgt het energiemanagementsysteem (EMS) er dan voor dat het programma gewoon wordt afgemaakt? Antwoord: Een EMS zorgt ervoor dat apparaten gewoon blijven werken. De ontbrekende stroom wordt dan tijdelijk uit het elektriciteitsnet of een batterij gehaald.
Vraag: Hoe werkt een EMS? Antwoord: Een EMS is een slim systeem dat het energiegebruik in huis automatisch aanstuurt. Het bestaat meestal uit een kastje en een app die verschillende apparaten met elkaar verbinden, zoals zonnepanelen, de omvormer, een thuisbatterij, laadpaal, vaatwasser of wasmachine. Het systeem kijkt voortdurend hoeveel stroom er wordt opgewekt, verbruikt en wat de actuele stroomprijs is. Op basis daarvan kan het apparaten slim aansturen. Bijvoorbeeld: de vaatwasser draait automatisch op momenten dat er veel zonne-energie beschikbaar is of wanneer de stroomprijs laag is. Daardoor kunt u energie slimmer gebruiken en besparen op uw energiekosten (ook als u geen zonnepanelen heeft). Veel moderne apparaten die werken met systemen zoals Home Connect zijn hiervoor geschikt. Voor een stabiele en betrouwbare werking is een bedrade verbinding meestal het beste. Een EMS wordt steeds interessanter door de opkomst van dynamische energiecontracten en het afbouwen van de salderingsregeling. In plaats van stroom terug te leveren aan het net, wordt het aantrekkelijker om zelf opgewekte stroom direct in huis te verbruiken of tijdelijk op te slaan in een batterij. Het systeem helpt daarbij automatisch om apparaten op het meest gunstige moment te laten draaien. Als de zon tijdelijk minder stroom levert, bijvoorbeeld doordat er een wolk voor de zon komt, blijven apparaten gewoon werken. Het systeem schakelt dan automatisch over op stroom uit het elektriciteitsnet of een eventuele thuisbatterij, zodat een programma niet wordt onderbroken.
Vraag: Hoeveel arbeidsuren zijn nodig voor het installeren van een EMS.
Antwoord: Het aantal uren dat nodig is om een EMS te installeren, is afhankelijk van onder andere de volgende dingen:
- het aantal apparaten dat gekoppeld moet worden;
- of er al zonnepanelen, een thuisbatterij of een laadpaal aanwezig zijn;
- de compatibiliteit van apparaten met het EMS (bijvoorbeeld via Home Connect);
- de afstanden en bereikbaarheid tussen de verschillende apparaten die aangesloten moeten worden;
- of er extra bekabeling of aanpassingen in de meterkast nodig zijn;
- de complexiteit van de woninginstallatie;
- de wensen van de bewoner, zoals automatische aansturing of uitgebreide instellingen in de app. Bij een eenvoudige situatie kan de installatie vaak binnen enkele uren worden uitgevoerd. Bij uitgebreidere systemen duurt dit langer.
Vraag: Waarom vergoedt de gemeente alleen de installatiekosten en niet de apparatuur zelf? Antwoord: De subsidieregeling is mogelijk gemaakt vanuit het Europese NESSIE-project. Om juridische en administratieve redenen vergoedt de gemeente alleen de arbeidskosten. Wanneer ook de apparatuur, zoals het EMS of andere apparaten, zou worden gesubsidieerd, betekent dit dat de gemeente mede-eigenaar wordt van deze systemen. Door alleen de uren te vergoeden blijft het eigendom volledig bij de inwoner en blijft de regeling eenvoudig uitvoerbaar.
Vraag: Is het ook een idee om de Amelanders erop te wijzen dat het slim is om energie te gebruiken wanneer het er is. Bijvoorbeeld zo rond de middag als er veel stroom wordt opgewekt met zonnepanelen? Antwoord: Jazeker. Vanuit de gemeente doen we dit via onze website, de website van Duurzaam Ameland, social media, de nieuwsbrief en op avonden zoals deze.
Vraag: Hebben installateurs voldoende tijd om energiemanagementsystemen te installeren vóór de deadline van deze subsidieregeling? Tijdens de presentatie werd namelijk aangegeven dat de regeling voortkomt uit het Europese NESSIE-project, dat ook inzet op meer geschoolde vakmensen. Antwoord: De deelnemende installateurs houden bij hun planning rekening met de looptijd van de subsidieregeling. Wel geldt: hoe eerder u uw aanvraag indient, hoe groter de kans dat de installatie tijdig kan worden ingepland en uitgevoerd.
Vraag: Er wordt gesproken over slimme energiemanagementsystemen, maar hoe ziet zo’n systeem er eigenlijk uit? Antwoord: Er is niet één standaard EMS dat voor iedereen geschikt is. Welk systeem het beste past, hangt af van uw woning, de apparaten die u heeft en uw wensen voor de toekomst. Een EMS bestaat meestal uit een combinatie van een klein kastje en een app die apparaten in huis met elkaar verbinden. Denk aan zonnepanelen, een laadpaal, warmtepomp, thuisbatterij of huishoudelijke apparaten. Welk type systeem het meest geschikt is, verschilt per situatie. Voor een woning met zonnepanelen en een laadpaal kan een andere oplossing handig zijn dan voor een woning met een dynamisch energiecontract, een warmtepomp en een hoog energieverbruik in huis. Daarom kijkt een installateur samen met u welk systeem het beste aansluit op uw situatie.
Vraag: Wat kost een EMS? Antwoord: Er zijn verschillende soorten systemen, met verschillende mogelijkheden. Er zijn systemen onder de € 1.000, -, maar ook duurdere varianten. Uw installateur kan hierin adviseren.
Vraag: Heeft u een dynamisch energiecontract nodig om goed gebruik te kunnen maken van een slim EMS? Antwoord: Nee, een dynamisch energiecontract is niet verplicht om een EMS te gebruiken. Ook zonder dynamisch contract kan een EMS helpen om energie slimmer te gebruiken, bijvoorbeeld door apparaten te laten draaien op momenten dat er veel zonnestroom beschikbaar is. Een dynamisch contract kan wel extra voordelen bieden, omdat de stroomprijzen gedurende de dag veranderen. Het EMS kan apparaten dan automatisch aansturen op momenten dat de stroom goedkoop is. Hier zitten echter ook risico’s aan: energieprijzen kunnen sterk schommelen en een EMS kan toekomstige prijsontwikkelingen niet voorspellen. Of een dynamisch contract bij u past, hangt daarom af van hoeveel flexibiliteit en prijsonzekerheid u wilt accepteren.
Vraag: In mijn thuisbatterij zit ook een soort EMS die kiest of hij wil opladen of niet. Hoe gaat dit samen met een andere EMS? Antwoord: Er moet er eentje de baas zijn, dat is EMS. Die kijkt niet alleen naar batterij maar ook naar andere apparaten in huis (die aangesloten zijn op de EMS) met als doel het energiegebruik in huis te optimaliseren.
Vraag: Hoe zit het met bi-directioneel laden van elektrische auto’s? Antwoord: Bi-directioneel laden is een techniek waarbij een elektrische auto niet alleen stroom kan opladen, maar ook stroom kan terugleveren aan de woning of het elektriciteitsnet. Deze ontwikkeling past goed binnen slimme energiemanagementsystemen. Op dit moment ondersteunen alleen bepaalde merken elektrische auto’s en laadpalen deze techniek. De mogelijkheden zijn er dus al, maar de toepassing staat nog in de kinderschoenen. Naar verwachting zal bi-directioneel laden de komende jaren steeds vaker beschikbaar worden en een grotere rol gaan spelen in slim energiegebruik thuis.
Vraag: Is het bedrijfsmatig ook mogelijk ook mogelijk om een slim EMS te nemen? Antwoord: Jazeker. De subsidie geldt alleen voor permanent bewoonde woningen. Bij het gemeentehuis hebben we een half jaar geleden een EMS geïnstalleerd. Dat geeft ons heel goed inzicht in hoe bijvoorbeeld de warmtepompen draaien en de laadpalen werken. Op basis van het inzicht sturen we de installaties nu bij.
Vraag: Heeft een EMS ook zin als je een relatief laag energiegebruik hebt? Antwoord: Als u een laag energiegebruik heeft, zijn de directe besparingen vaak beperkt, omdat er simpelweg minder energie is om op te optimaliseren. Toch kan een EMS ook dan waardevol zijn. Het systeem geeft namelijk inzicht in uw energiegebruik en opwek, en laat zien wanneer u stroom gebruikt en waar eventuele verspilling zit. Daarnaast kan het helpen om te bepalen of investeringen, zoals een thuisbatterij of een laadpaal, in uw situatie zinvol zijn. Zo kan een EMS ook bij een laag verbruik bijdragen aan betere keuzes voor de toekomst.
Vraag: Wat moet er gebeuren aan je meterkast? Antwoord: Wat er precies nodig is, hangt af van het systeem en de bestaande installatie, maar in grote lijnen gaat het om het volgende: Het systeem wordt verbonden met de P1-poort van uw energiemeter, uw internetverbinding, zodat het EMS data kan doorgeven en apparaten kan aansturen. In veel gevallen wordt hiervoor een netwerkkabel gebruikt, omdat bedraad internet stabieler is dan wifi. Soms is er ook een extra module nodig om apparaten zoals een laadpaal, warmtepomp of thuisbatterij aan te sturen.
Vraag: Wat is de levensduur van een EMS? Antwoord: Een jaar of 15.